Eldeki stok miktarları ihtiyaçtan düşülüp net ihtiyaçların bulunmasının yanısıra, programı çalıştırma anında, önceden programlanmış miktar var ise anında hesaba katılması ve net ihtiyaçların sözkonusu programlanan miktarlar düşüldükten sonra belirlenmesi gerekir.

Ayrıca programlanan sipariş miktarları (satın alınacak parçalar için) ile imalat miktarları (imal edilecek parçalar için) ekonomik büyüklükte olmayabilir.

“Ekonomik miktarları bulabilmek için bazı formül ve algoritmalar kullanılmaktadır. Bunlardan ençok kullanılanları, şöyle sıralanabilir. “

l. Sabit sipariş miktarı

2. Ekonomik sipariş miktarı

3. Sabit dönem algoritması

4. Kesikli sipariş algoritması

5. Dönem sipariş miktarı.

6. En düşük birim maliyet

7. En düşük toplam maliyet

8. Parça-dönem algoritması

9. Wagner-Whitin algoritması

SABİT SİPARİŞ MİKTARI
Sipariş verme maliyeti yüksek olan malzemeler için kullanılır. Belirlenen sabit sipariş miktarları, Tablo 5’te de görüldüğü gibi, net ihtiyaçları karşılayacak şekilde dönemlere dağıtılır.

Dönemler

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Toplam

Net İhtiyaç

35

10

-

40

-

20

5

10

30

150

Planlanan Sip.

60

-

-

60

-

-

-

-

60

180

EKONOMİK SİPARİŞ MİKTARI (EOQ)
Ekonomik sipariş miktarı politikası, malzeme ihtiyaç planlama sisteminde kullanılmak üzere geliştirilmemiştir. Ancak kolaylıkla bu sisteme uygulanabilecek yapıya sahiptir. Talebin düzgün ve sürekli olduğu durumlarda kullanılır. Tablo 6’da  gösterilmiştir.
Q = karekök( 2 RS / CH)     formülünde;
 Q = ekonomik sipariş miktarı,
 R = yıllık kullanım miktarı,
 S = sipariş maliyeti,
 C = birim maliyet,
 H = elde bulundurma   maliyetlerini gösterir.
S = 100 TL.
C =  50 TL.
H = 0,24 yıllık
       0,02 dönemsel

(Bu maliyet verileri sonraki bölümlerde de kullanılacaktır.)

Q = karekök(2 x 200 x 100  / 0.24 x 50 )= 58  olsun.
Burada R değeri, aylık net ihtiyaç değerinin (150), 12 aylık (yıllık) döneme dağıtılmasıyla hesaplanmıştır.

R = 150 x 12 / 9 = 200

Dönemler

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Toplam

Net İhtiyaç

35

10

-

40

-

20

5

10

30

150

Planlanan Sip.

58

-

-

58

-

-

-

58

-

174

 

SABİT DÖNEM ALGORİTMASI
Bu algoritmada “n” sayıdaki dönemin ihtiyacı sipariş edilir. “n” değeri siparişi veren kimse tarafından belirlenir. Tablo da gösterilmiştir.

Dönemler

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Toplam

Net İhtiyaç

35

10

-

40

-

20

5

10

30

150

Planlanan Sip.

45

-

-

40

-

25

-

40

-

150

KESİKLİ SİPARİŞ ALGORİTMASI
Bu yöntemde sipariş, ihtiyacın olduğu dönemde ve ihtiyaç miktarı kadar verilir. Daha çok satın alınan pahalı birimler için veya talebi sürekli olmayan birimler için kullanılır. Envanter taşıma maliyetlerini minimize eden bu yaklaşımda, net ihtiyaçların miktar ve zamanına eşit olarak siparişler belirlenir. Tablo da gösterilmiştir.

Dönemler

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Toplam

Net İhtiyaç

35

10

-

40

-

20

5

10

30

150

Planlanan Sip.

35

10

-

40

-

20

5

10

30

150

DÖNEM SİPARİŞ MİKTARI (POQ)
Klasik ekonomik sipariş miktarı yaklaşımının, kesikli dönemsel talep ortamında kullanılmak üzere geliştirilmesiye bu yöntem elde edilmiştir. Tablo 9’da gösterilmiştir.

Ekonomik sipariş miktarı örneğini tekrar ele alırsak,

R / Q = 200 / 58  = 3.4  yıllık sipariş sayısı bulunur.

Dönem sayısı / 3.4 = 12 / 3.4 = 3.5  sipariş verme aralığıdır.

Dönemler

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Toplam

Net İhtiyaç

35

10

-

40

-

20

5

10

30

150

Planlanan Sip.

85

-

-

-

-

35

-

-

30

150

Bundan sonra incelenecek dört yöntemin ortak noktalarıi bu yöntemlerin gerek sipariş miktarları gerekse sipariş verme aralıklarını serbest bırakmalarıdır. Bu dört yöntem, ekonomik sipariş miktarı yaklaşımının hazırlık ve envanter taşıma maliyetleri toplamını minimize ettiğini kabul eder, ancak hepsinin yaklaşımı farklıdır.

EN DÜŞÜK BİRİM MALİYET
Bir tür deneme yanılma yöntemidir. Bu yöntemde, sipariş miktarları tespit edilirken, bu miktarın sadece ilk dönem net ihtiyaçlarını ya da bir sonraki dönem veya ondan sonraki dönemlerin de ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamayacağı sınanır. Burada karar vermek için birim maliyetler (birim başına hazırlık + envanter taşıma maliyeti) incelenir. Tablo 10’da gösterilmiştir. Bu maliyeti minimize eden miktar, sipariş miktarı olarak belirlenir.Tablo 11’de gösterilmiştir.

Tablo 10 : En Düşük Birim Maliyetin Hesaplanması

Hazırlık : 100
Envanter taşıma maliyeti : 1 br. / dönem

Dönem

Net ihtiyaç

Envanterde taşındığı dönem sayısı

Muhtemel sipariş miktarı

Taşıma parti için

Maliyeti birim için

Birim hazırlık maliyeti

Birim maliyet

1

35

0

35

0

0

2,86

2,86

2

10

1

45

10

0,22

2,22

2,44

3

0

2

-

 

 

 

 

4

40

3

85

130

1,53

1,18

2,71

Tablo 11:  En Düşük Birim Maliyet

Dönemler

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Toplam

Net İhtiyaç

35

10

-

40

-

20

5

10

30

150

Planlanan Sip.

45

-

-

60

-

-

45

-

-

150

EN DÜŞÜK TOPLAM MALİYET
Planlama dönemindeki tüm partiler için hazırlık + envanter taşıma maliyetleri toplamının minimize edilmesi için, partilerin (her bir sipariş büyüklüğü)  toplam maliyetlerinin birbirine eşit olması gerekir.

Bu amaca ulaşmak için, birim başına hazırlık maliyeti ile envanter taşıma maliyetinin eşit olduğu miktarlarda sipariş verilir. Bu yaklaşım, maliyetlerin eşitliğini sağlamak için ekonomik parça-dönem faktörü (EPP) olarak tanımlanan bir araçtan yararlanır. Ekonomik parça-dönem faktörü, envanterde bir dönem taşındığı zaman, hazırlık maliyetine eşit taşıma maliyeti verecek olan birim miktarı olarak tanımlanır. Tablo 12’de gösterilmiştir.
EPP = S / H x C

100 = 100 / 0,02 x 50

Tablo 12 : En Düşük Toplam Maliyetin Hesaplanması

Dönem

Net ihtiyaç

Envanterde taşındığı dönem sayısı

Muhtemel parti büyüklüğü

Parça-Dönem (kümülatif)

1

35

0

35

0

2

10

1

45

10

3

0

2

-

-

4

40

3

85

130

Tablo 12’de görüldüğü gibi 130 değeri, EPP (100) değerine en yakın değer olduğundan ilk sipariş miktarı 85 olacaktır. Daha sonraki dönemler için de aynı hesaplamalar yapılır. Tablo 13’te gösterilmiştir.

 

Tablo 13 : En Düşük Toplam Maliyet

Dönemler

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Toplam

Net İhtiyaç

35

10

-

40

-

20

5

10

30

150

Planlanan Sip.

85

-

-

-

-

65

-

-

-

150

PARÇA – DÖNEM ALGORİTMASI
Bu algoritma, temelde en düşük toplam maliyet yaklaşımı ile aynıdır. Ancak sipariş miktarları ve zamanları daha farklı bir şekilde belirlenir. AlgoritmaTablo 14’te gösterilmiştir.

Dönem

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Toplam

Net İhtiyaçlar

35

10

-

40

-

20

5

10

30

150

Parça–dönem

0

1(10)

-

3(40)

-

2(20)

3(5)

4(10)

5(30)

-

Parça–dön. (kümülatif)

0

10

-

130

-

40

55

95

245

-

Sipariş Miktarı

45

-

-

75

-

-

-

-

30

150

WAGNER – WHITIN ALGORİTMASI
Bu yaklaşımda, dinamik programlama kökenli bir optimizasyon yöntemi kullanılır. Bu yöntem, her dönemdeki net ihtiyaçları karşılayacak şekilde sipariş verme alternatiflerinin hepsini dener ve verilen net ihtiyaç çizelgesi için optimum sipariş verme politikasını belirler. Tablo da gösterilmiştir.

Dönemler

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Toplam

Net İhtiyaç

35

10

-

40

-

20

5

10

30

150

Planlanan Sip.

45

-

-

65

-

-

-

40

-

150

 
Benzer Yazılar:
Envanter Yönetimi
Erp’de Başarıya Giden Yol
İş Etüdü Teknikleri

Yorum Yapın



Nothing found for Pm

Page Not Found.

Apologies, but the page you requested could not be found. Perhaps searching will help.

Categories

  • Kategori yok

Arşivler